شارژ نشدن گوشی، پرتکرارترین ایرادی است که روی میز تعمیرگاه می آید. نکته جالب این است که در بخش قابل توجهی از این مراجعه ها، مشکل اصلا از خود گوشی نیست. کابل تا خورده، آداپتور ضعیف، یا سوکت شارژی که پر از پرز جیب شده، چند نمونه از چیزهایی است که هر روز می بینیم.
در این نوشته همان مسیری را توضیح می دهیم که خودمان در کارگاه طی می کنیم: از ساده ترین و کم هزینه ترین احتمال شروع می کنیم و قدم به قدم جلو می رویم تا برسیم به مدار شارژ روی برد. این ترتیب مهم است؛ کسی که از اول سراغ برد می رود، معمولا وقت و پول بیشتری هدر می دهد.
قبل از هر چیز، مشکل را محدود کنید
سه چیز را در کمتر از دو دقیقه می شود بررسی کرد و همین سه مورد، بخش زیادی از موارد را حل می کند:
- کابل را عوض کنید: کابل شایع ترین مقصر است، چون بیشترین خم شدن را تحمل می کند. حتی کابلی که ظاهر سالمی دارد، ممکن است رشته های داخلی اش نیمه بریده باشد.
- آداپتور و پریز دیگری را امتحان کنید: آداپتور ضعیف یا خراب، گاهی گوشی را روشن نگه می دارد ولی شارژ واقعی انجام نمی دهد.
- سوکت شارژ را نگاه کنید: با نور و بزرگنمایی داخل سوکت را ببینید. پرز و گرد و غبار فشرده شده، اجازه نمی دهد کانکتور کامل بنشیند.
اگر گوشی با کابل و آداپتور دیگری شارژ شد، کار تمام است. اگر نه، وارد مرحله بعد می شویم.
نشانه ها را دسته بندی کنید
هر نشانه، دسته ای از علت ها را محتمل تر می کند. جدول زیر همان دسته بندی ذهنی است که تعمیرکار موقع تحویل گرفتن دستگاه انجام می دهد.
| نشانه | علت های محتمل |
|---|---|
| هیچ واکنشی به شارژر نیست | کابل، آداپتور، سوکت شارژ، فیوز مسیر شارژ، باتری کاملا تخلیه شده |
| علامت شارژ می آید و می رود | سوکت شل یا اکسید شده، کابل نیمه بریده، لحیم سرد پایه های سوکت |
| شارژ می شود ولی خیلی کند | آداپتور کم توان، کابل نامناسب، افت ظرفیت باتری، گرم شدن بیش از حد |
| درصد شارژ می پرد یا ناگهان خاموش می شود | فرسودگی باتری، مشکل مدار مدیریت باتری |
| گوشی هنگام شارژ داغ می شود | باتری معیوب، آی سی شارژ، اتصال کوتاه در مسیر تغذیه |
| فقط با شارژر روشن می ماند و بدون آن خاموش می شود | باتری خراب یا قطع بودن مسیر باتری |
مرحله به مرحله: عیب یابی در کارگاه
۱. تست منبع تغذیه به جای شارژر
در تعمیرگاه به جای شارژر، برد را به منبع تغذیه آزمایشگاهی وصل می کنیم. مزیت این کار این است که علاوه بر ولتاژ، جریان مصرفی را هم می بینیم. اگر با اتصال شارژر هیچ جریانی کشیده نشود، یعنی مسیر ورودی قطع است. اگر جریان بلافاصله بالا و ثابت باشد، احتمال اتصال کوتاه مطرح می شود.
۲. بررسی سوکت شارژ
سوکت، پرترددترین قطعه گوشی است و طبیعی است که زودتر خراب شود. زیر میکروسکوپ دنبال پین خم شده، اکسید شدن، لحیم ترک خورده و پد کنده شده می گردیم. در خیلی از موارد، مشکل با تعویض سوکت حل می شود و اصلا نیازی به کار روی مدار نیست.
۳. تست باتری
ولتاژ باتری را اندازه می گیریم. باتری سالم معمولا در حالت تخلیه شده هم ولتاژی بالاتر از حدود ۳ ولت دارد. باتری ای که ولتاژ خیلی پایین یا صفر نشان می دهد، یا مدار محافظش قطع شده یا سلولش از کار افتاده است. باتری باد کرده هم بدون استثنا باید تعویض شود.
۴. جدا کردن مشکل نرم افزار
گاهی سخت افزار سالم است ولی سیستم عامل شارژ را مدیریت نمی کند. بالا آمدن گوشی در حالت ایمن یا حالت بوت لودر و مشاهده رفتار شارژ، به تفکیک کمک می کند. اگر گوشی در آن حالت درست شارژ شود، مشکل سمت نرم افزار است.
۵. رفتن سراغ مدار شارژ روی برد
اگر تا اینجا مشکل حل نشد، نوبت برد است. مسیر شارژ چند بخش دارد: ورودی سوکت، فیلتر و محافظ ورودی، فیوز مسیر، آی سی شارژ و مسیر رسیدن ولتاژ به باتری. هرکدام از این ها می تواند نقطه قطع باشد. کار در این مرحله بدون نقشه و مولتی متر عملا حدس زدن است.
هشدار ایمنی: باتری لیتیوم یون باد کرده را سوراخ نکنید، خم نکنید و با پنس فلزی فشار ندهید. باتری آسیب دیده می تواند آتش بگیرد. اگر گوشی هنگام شارژ به شکل غیرعادی داغ می شود، شارژ را قطع کنید و دستگاه را روی سطح نسوز و دور از مواد قابل اشتعال بگذارید. برای شارژ اضطراری، هرگز باتری را مستقیم و بدون مدار محافظ به منبع تغذیه وصل نکنید؛ این کار در کارگاه فقط با ولتاژ و جریان کنترل شده و زیر نظر انجام می شود.
وقتی مشکل روی برد است
در کار روی مدار شارژ، چند حالت را بیشتر از بقیه می بینیم:
- فیوز مسیر شارژ سوخته: ساده ترین حالت. با تست بیزر مشخص می شود و با تعویض یا پل زدن کنترل شده حل می شود.
- اکسید شدن مسیر بر اثر رطوبت: نم یا آب خوردگی، مسیرهای نازک را می خورد. اینجا کار به تمیزکاری و گاهی مسیرسازی می رسد.
- خرابی آی سی شارژ: تشخیص آن با اندازه گیری ولتاژهای اطراف و مقایسه با مقدار نرمال انجام می شود. تعویض آی سی، کار هیتر و تجربه است.
- لحیم سرد پایه های سوکت: شایع در گوشی هایی که زیاد زمین خورده اند؛ اتصال گاهی برقرار می شود و گاهی نه.
منطق کلی این نوع عیب یابی و روش خواندن جریان مصرفی را به تفصیل در آموزش تعمیرات برد موبایل توضیح داده ایم. اگر مشکل شما شارژ کند است و نه قطع کامل شارژ، مقاله چرا گوشی دیر شارژ می شود دقیق تر به آن پرداخته است.
کارهایی که نباید انجام دهید
- تمیز کردن سوکت با سوزن یا سنجاق فلزی: پین ها را خم می کند و از تمیزکاری خطرناک تر است. با هوای فشرده یا خلال چوبی و در نهایت با برس ضد الکتریسیته این کار را انجام دهید.
- گرم کردن گوشی برای شارژ شدن: این باور غلط رایج، به باتری آسیب می زند.
- وصل کردن پی در پی شارژرهای مختلف: اگر مشکل اتصال کوتاه باشد، هر بار وصل کردن، آسیب را بیشتر می کند.
- باز کردن گوشی بدون ابزار مناسب: بیشتر آسیب هایی که در تعمیرگاه می بینیم، نه از خرابی اولیه بلکه از باز کردن غیراصولی است.
سوالات پرتکرار
چطور بفهمم مشکل از باتری است یا از برد؟
ساده ترین راه، تست با یک باتری سالم و مطمئن است. اگر با باتری سالم شارژ به درستی انجام شد، مشکل از باتری بوده. اگر رفتار تغییر نکرد، باید سراغ سوکت و مدار شارژ رفت.
گوشی من آب خورده و بعد از آن شارژ نمی شود. چه کار کنم؟
دستگاه را روشن نکنید و به شارژ نزنید. هرچه زودتر برای باز کردن و شست وشوی برد اقدام کنید، چون خوردگی مسیرها با گذشت زمان بدتر می شود. توضیح کامل تر را در اقدامات بعد از آب خوردگی موبایل بخوانید.
تعویض سوکت شارژ کار سختی است؟
برای کسی که با هیتر و هویه تمرین کرده باشد، کار متوسطی است؛ برای فرد بی تجربه، ریسک بالایی دارد چون پدهای زیر سوکت به راحتی کنده می شوند. این دقیقا یکی از تمرین های عملی دوره تعمیرات برد موبایل است.
عمر باتری را چطور بیشتر کنم؟
نگه داشتن شارژ در محدوده میانی، پرهیز از گرمای زیاد و استفاده از شارژر مناسب، بیشترین تاثیر را دارد. جزئیات را در افزایش عمر باتری موبایل نوشته ایم.
قدم بعدی
اگر تعمیرکار هستید و می خواهید عیب یابی مدار شارژ را اصولی یاد بگیرید، این موضوع بخشی از سرفصل های دوره تعمیرات موبایل و به شکل تخصصی تر دوره تعمیرات برد است. برای مشاوره و اطلاع از شرایط دوره تماس بگیرید: 021-91300348
اگر هم کاربر عادی هستید و گوشی تان شارژ نمی شود، پیش از هر اقدامی دستگاه را به کسی بسپارید که ابزار و تجربه لازم را دارد. آدرس و ساعت کاری آموزشگاه در صفحه تماس با ما آمده است.
